Κυριακή, 10 Μαρτίου 2013

Χωνάκι τραγανό με λιωμένο παγωτό !

Από τα αιώνια χιόνια... 
στο βιομηχανοποιημένο παγωτό


  Τις τελευταίες δεκαετίες η βιομηχανία του παγωτού γνωρίζει στη χώρα μας ραγδαία ανάπτυξη και τα προϊόντα της, τουλάχιστον ολόκληρο το καλοκαίρι, δεν λείπουν από κανένα σχεδόν ελληνικό σπίτι. 
  

  Χάθηκαν πια οριστικά η φιγούρα του ασπροντυμένου πλανόδιου πωλητή με το καρότσι του και η εικόνα της νοικοκυράς που γυρίζει ασθμαίνουσα το χερούλι της παγωτομηχανής. 
  Από 'κει και πίσω όμως τα κυριότερα επεισόδια στην παγκόσμια ιστορία του παγωτού περιβάλλονται από μια αχλή ασάφειας. 
Ο ισχυρισμός των Βρετανών
Οι Βρετανοί, για παράδειγμα, επιμένουν ότι ο  Γάλλος σεφ του βασιλιά Καρόλου της Αγγλίας εντυπωσίασε τους καλεσμένους σε ένα επίσημο δείπνο με ένα επιδόρπιο που έμοιαζε με χιόνι αλλά ήταν πολύ πιο γλυκό! 
  

  Ο Κάρολος τότε πρόσφερε 500 λίρες το χρόνο στο σεφ για να μην πει σε κανένα τη μυστική συνταγή και να συνεχίσει να φτιάχνει παγωτό μόνο γι’ αυτόν και τις δεξιώσεις του. 
  
   Όταν όμως ο βασιλιάς απαγχονίστηκε το 1649, ο Ιταλός σεφ Ντε Μίρκο, αισθάνθηκε αποδεσμευμένος από τον όρκο του και έσπευσε να πουλήσει το μυστικό του.
  
    Κάποιες πρόσφατες μελέτες όμως διαψεύδουν αυτό τον ισχυρισμό και μας διαβεβαιώνουν ότι πίσω από αυτόν κρύβεται η απροθυμία των Αγγλων να παραδεχτούν ότι σε αυτό τουλάχιστον τον τομέα αντέγραψαν απλώς τους πρωτοπόρους Γάλλους.
Ιστορική αναδρομή
  Ας βάλουμε καλύτερα τα πράγματα σε μια ιστορική σειρά, αφού όμως πρώτα ξεχάσουμε για λίγο τη σημερινή μορφή του παγωτού. 
  
 Σε πολλές περιοχές του κόσμου η ανάγκη για ανακούφιση από τη θερινή τυραννία του ήλιου ωθούσε πολλούς άρχοντες να ξοδεύουν περιουσίες για να προμηθεύονται διαρκώς πάγο και χιόνι από τα ψηλά βουνά.  
  
  Οι πρώτες γραπτές αναφορές προέρχονται από την Κίνα του 600 π.Χ. όπου ανακάτευαν χιόνι με γάλα και βρασμένο ρύζι, έχτιζαν μάλιστα και υπόγειες αποθήκες για να διατηρούν τον απαραίτητο πάγο επί πολλές εβδομάδες. 
  Ο βασιλιάς Τανγκ της Κίνας είχε βρει μια μέθοδο για να παρασκευάζει μείγματα από πάγο και γάλα. 
 
   Στη Ρώμη οι αυτοκράτορες έφερναν από τις Άλπεις τεράστια κομμάτια πάγου καλυμμένα με άχυρο για να ψύχουν το κρασί τους• ο πρώτος μάλλον άνθρωπος στη Δύση που δοκίμασε ένα μείγμα από χιόνι, μέλι και πολτό φρούτων ήταν ο ηδονοθήρας Νέρων, η σχετική πάντως συνταγή φαίνεται ότι χάθηκε μαζί του. 
 
    Όταν οι Άραβες γύρω στα 800 μ.Χ. κατέλαβαν τη Σικελία και έφεραν μαζί τους τα σερμπέτια, οι πολύ επινοητικοί κάτοικοι της νήσου τα παράλλαξαν πολύ γρήγορα σε αυτό που σήμερα ονομάζουμε γρανίτα, ανακατεύοντας χυμούς και κομμάτια φρούτων με χιόνι από την Αίτνα.

 Η μανία των Σικελών γι' αυτά τα κρυσταλλικά σορόπια ήταν τέτοια που πολλούς αιώνες αργότερα ο βασιλιάς Βίκτωρ - Αμεδαίος Β' σημείωνε το 1718 στο ημερολόγιό του πόσο τον εκνεύριζε η συνήθεια των συμβούλων του στο Παλέρμο να απολαμβάνουν σε κάθε περίσταση μια γρανίτα, ακόμη και κατά τη διάρκεια των συνεδριάσεων.  
  Υπάρχει πάντως και μια θεωρία που τελευταία χάνει έδαφος, ότι δηλαδή την ιδέα για τα παγωτά έφερε από την Κίνα τον 13ο αιώνα ο Μάρκο Πόλο. 
  
  Πολλοί περιηγητές του 16ου αιώνα πάλι μνημονεύουν ότι στο σαράι του σουλτάνου της Κωνσταντινούπολης υπήρχαν αποθήκες πάντα γεμάτες με χιόνι για το αραίωμα των σερμπετιών ενώ οι καλεσμένοι εντυπωσιάζονταν με τις κούπες για τα επιδόρπια, καμωμένες καθώς ήταν από παγωμένους χυμούς φρούτων. 
   
   Κάπου στις αρχές του 17ου αιώνα έγινε το αποφασιστικό βήμα και οι Ιταλοί κατέληξαν σε αυτό που ονομάζουμε σήμερα παγωτό, ζεματίζοντας ένα μείγμα κρέμας γάλακτος και ζάχαρης, αρωματί-ζοντάς το με πολτό φρούτων και χτυπώ-ντας το για ώρα μέσα σε ένα λουτρό από σπασμένο πάγο και αλάτι. 
 

   Ως τα μέσα του αιώνα οι γρανίτες και τα παγωτά είχαν φθάσει ως τις Βερσαλλίες, αλλά η τιμή τους ήταν αρχικώς απαγορευτική για τους κοινούς θνητούς. 
 
  Ήταν μόνο για τους πλούσιους και τους ευγενείς. Μερικές δεκαετίες όμως αργότερα η συντεχνία των λεμοναδοποιών παρασκεύαζε καθημερινά «αρωματικό χιόνι» και το μοίραζε στα cafe των Παρισίων.
 
   Οι Γάλλοι έμειναν για έναν αιώνα περίπου πιστοί στον συνδυασμό τριμμένου πάγου και χυμών, μετά έβαλαν και τη δική τους πινελιά, προσθέτοντας ασπράδι αβγού, για να γεννηθεί το σορμπέ, το οποίο πάγωνε συνήθως σε καλούπια σχήματος φρούτων. 
  Κάποιες συνταγές εμφανίστηκαν το 1700, σε ένα γαλλικό βιβλίο με τον τίτλο «Η Τέχνη του να Φτιάχνεις Παγωτό». 

   Τα παγωτά πήραν τα πρωτεία από τις γρανίτες κάπου στα τέλη του 18ου αιώνα, στη χώρα των καινοτομιών, τις ΗΠΑ. Ο πρόεδρος Τζορτζ Ουάσιγκτον ενθάρρυνε τους μαγείρους του να ανακαλύπτουν νέες συνταγές παγωτού και ο ίδιος είχε πληρώσει σχεδόν 200 δολάρια (που τότε ήταν πάρα πολλά λεφτά) για μια συγκεκριμένη συνταγή.
 
   Ο  διάδοχός του Τζορτζ Ουάσιγκτον, Τόμας Τζέφερσον συνήθιζε να προσφέρει στους καλεσμένους του την «ομελέτα-έκπληξη», ψητό παγωτό με μπόλικο σιρόπι, επίσης είχε μια μοναδική συνταγή για παγωτό βανίλια. 



Η πρώτη παγωτομηχανή
 Η πρώτη μηχανή παγωτού κατασκευάστηκε από μια δαιμόνια Αμερικανίδα νοικοκυρά την Νάνσυ Τζόνσον, το 1846.
  Ήταν μια χειροκίνητη παγωτομηχανή με μανιβέλα. Εκεί μέσα ανακατευόταν το μείγμα παγωτού με πάγο και αλάτι, μέχρι να παγώσει.
  Η τετραπέρατη αλλά αφελής κα Νάνσυ Τζόνσον, τόσο πολύ ενθουσιάστηκε με την εφεύρεσή της που δεν κρατήθηκε κι έτρεξε να την επιδείξει σε όλους τους γείτονες.
  
  Ένας κατεργάρης Ιάπωνας με το όνομα Γιανκ έσπευσε να κατοχυρώσει την ευρεσιτεχνία ως δικό του δημιούργημα, και από τότε θεωρείται εκείνος ως ο εφευρέτης της παγωτομηχανής. Κατ΄ άλλους η Τζόνσον πούλησε τα δικαιώματα στον κ. Γιανγκ.
  Μέσα σε τρεις δεκαετίες είχαν κιόλας εμφανιστεί 70 βελτιωμένοι τύποι της παγωτομηχανής. 
Εξέλιξη
  Η τεράστια ζήτηση ώθησε το 1851 τον Τζέικομπ Φάζελ να ιδρύσει στη Βαλτιμόρη την πρώτη βιομηχανία παγωτού 
  
  ενώ ο Ερνεστ Χάμγουι, ένας σύριος μετανάστης στο Σεντ Λούις, εισήγαγε πρώιμα το παγωτό στη διαστημική εποχή, φτιάχνοντας το 1904 τον πρώτο πύραυλο της ιστορίας (που τότε βεβαίως ονομαζόταν χωνάκι), εκτοξεύοντας τις πωλήσεις σε δυσθεώρητα ύψη. 
  
  Με τη μία και για πάντα, απ' ό,τι έδειξε η συνέχεια, καθώς με γοργά βήματα οδηγηθήκαμε στη σημερινή πραγματικότητα, με τον άγριο πόλεμο να μαίνεται ανάμεσα στις εταιρείες, πίσω από τα διαφημιστικά μηνύματα και μέσα στα πολύχρωμα ψυγεία.
Το παγωτό α λα Ελληνικά 
και πώς φτιαχνόταν
  


   Στην Ελλάδα οι πρώτοι παραδοσιακοί παγωτατζήδες χρησιμοποιούσαν ένα μεγάλο κάδο που τον γέμιζαν με πάγο και αλάτι. 
  
  Πριν από την εμφάνιση των ηλεκτρικών ψυγείων οι άνθρωποι χρησιμοποιούσαν αμμωνία για την κατασκευή του πάγου, και αλάτι για τη συντήρησή του. 
  

  Μέσα στον κάδο αυτό λοιπόν βύθιζαν ένα δεύτερο δοχείο γεμάτο με γάλα και ζάχαρη που το ανακάτευαν συνεχώς με ένα τεράστιο γουδοχέρι, μέχρι να γίνει παχιά κρέμα και να πήξει.
Παγωτατζήδες


  Οι πρώτοι παγωτατζήδες της Αμερικής ήταν Ιταλοί, γνωστοί ως «χόκι πόκι». 
 
    Έβγαιναν στους δρόμους με το καροτσάκι τους φωνάζοντας «χόκι πόκι» που σημαίνει «Να ένα κομματάκι» ή σε ελεύθερη μετάφραση «όποιος προλάβει».
Παγωτατζήδες στην Ελλάδα

    Οι παγωτατζήδες βράζανε το γάλα και προσθέτανε ζάχαρη, αυγά, κακάο ή βανίλια, ανάλογα με τη γεύση που θέλανε να φτιάξουν. Όταν έβραζε το μείγμα, το κατέβαζαν από τη φωτιά και το τοποθετούσαν σε ένα μεταλλικό κάδο, ο οποίος βρισκόταν μέσα σε ένα ξύλινο βαρέλι. 
  Στο κενό που υπήρχε ανάμεσα στο ξύλινο βαρέλι και στον κάδο, έβαζαν πάγο και συνέχιζαν να ανακατεύουν το μείγμα μέχρι να πήξει.
  
   Φορτώνανε το βαρέλι στο καρότσι, και με μια ειδική μεταλλική κουτάλα και τα χωνάκια ξεκινούσαν τη δουλειά τους. Κατά διαστήματα έριχναν κομμάτια πάγου εξωτερικά για να μη λιώσει το παγωτό.
Τα παγωτά στην Ελλάδα
και οι διαφημίσεις τους !
Αγαπημένα ελληνικά παγωτά !!
Έφαγες το παγωτάκι ;
πάρε τώρα ένα δωράκι...
Το χωνάκι
Το ποιος εφηύρε το χωνάκι δεν είναι σίγουρο, αλλά λέγεται ότι αυτό έγινε στο πανηγύρι του Σαιντ Λούις, το 1904. 
  

  Εκεί, οι «παγωτατζήδες» συνεργάστηκαν με τους «πιτάδες», βάζοντας παγωτό μέσα σε τυλιγμένες πίτες, λόγω έλλειψης πιάτων.

   Μια άλλη θεωρία θέλει τον Ίταλο Μαρτσιόνι, που διέσχιζε τη Γουολ Στριτ πουλώντας παγωτά με το καροτσάκι του, να χρησιμοποιεί πρώτος το χωνάκι, απογοητευμένος από τα πολλά σπασμένα και κλεμμένα ποτήρια που είχε καταγράψει ως τότε.
Trivia


**  H δημοφιλέστερη διεθνής ονομασία του είναι «Gelato»=Τζελάτο δηλαδή παγωτό στα ιταλικά.


** Ο μέσος αριθμός «γλειψιμάτων» που χρειάζεται για να αποτελειώσουμε ένα χωνάκι με μία μπάλα παγωτού είναι 50.
** Καμιά φορά, το παγωτό μπορεί να μας φέρει… πονοκέφαλο. Αυτό γίνεται γιατί η θερμοκρασία στο στόμα μας πέφτει απότομα και τα αγγεία στον εγκέφαλο αντιδρούν και πρήζονται, κάτι που είναι γνωστό ως «πάγωμα του εγκεφάλου»! Ευτυχώς, διαρκεί μόνο 30-60 δευτερόλεπτα. Και μετά συνεχίζουμε ακάθεκτοι!


** Το μεγαλύτερο παγωτό σάντεϊ (βανίλια με σιρόπι) όλων των εποχών φτιάχτηκε στην Καλιφόρνια το 1985. Είχε ύψος 3,96 μέτρα και περιείχε 21 λίτρα παγωτό και 3500 κιλά σιρόπι και γαρνιτούρες.
Βήμα
Παιδιον τόπος
Εικόνες: Retromaniax / elia
Κάτι παρόμοιο στο blog :
Καλοκαιρινή ανάμνηση Νο 28
Δες όλες τις καλοκαιρινές αναρτήσεις του "Λόλα, να ένα άλλο" και επέλεξε αυτές που σε ενδιαφέρουν:  Καλοκαιρινές αναρτήσεις

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.