Τρίτη, 26 Φεβρουαρίου 2013

Πρωταπριλιά στην Ελλάδα, "Απριλιάτικα ψάρια" στη Γαλλία και η "April's fool Day" στην Αμερική !

Η Πρωταπριλιά έχει καθιερωθεί εθιμοτυπικά σε πολλές χώρες ως η ημέρα που επιδιδόμαστε σε φάρσες προς την οικογένειά μας, τους φίλους μας ή ...τους εχθρούς μας. Στόχος, να γελάσουμε, αλλά και να ντροπιάσουμε το άτομο κατά του οποίου στρέφεται η «αθώα» φάρσα.
  H προέλευση του εθίμου της Πρωτα-πριλιάς είναι αβέβαιη, καθώς αρκετοί θεωρούν ότι συνδέεται με την αλλαγή των εποχών, ενώ άλλοι υποστη-ρίζουν ότι προέρ-χεται από την υιοθέτηση του νέου ημερολογίου.
   Αρχαίοι λαοί, μεταξύ των οποίων οι Ρωμαίοι και οι Ινδοί, γιόρταζαν την Πρωτοχρονιά την 1η Απριλίου. 
  Το Μεσαίωνα, το μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης γιόρταζε τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου στις 25 Μαρτίου, ως την πρώτη ημέρα του έτους. 
  Το 1582, ο πάπας Γρηγόριος XIII διέταξε την αντικατάσταση του Ιουλιανού ημερολογίου από το Γρηγοριανό, με το οποίο η Πρωτοχρονιά οριζόταν πλέον ως η 1 Ιανουαρίου. 
  Σύμφωνα με μια δημοφιλή εξήγηση, αρκετοί άνθρωποι αρνήθηκαν να αποδεχτούν τη νέα ημερομηνία ή δεν ενημερώθηκαν σχετικά και συνέχισαν να γιορτάζουν την Πρωτοχρονιά την 1η Απριλίου. 
  Οι υπόλοιποι άρχισαν να τους κοροϊδεύουν, κάνοντάς τους φάρσες, με αποτέλεσμα η πρακτική να εξαπλωθεί σε όλη την Ευρώπη.
  

   Άλλη μια εξήγηση έχει δοθεί από τον καθηγητή Ιστορίας του πανεπιστημίου της Βοστόνης, Joseph Boskin, σύμφωνα με την οποία η πρακτική των φαρσών ξεκίνησε επί αυτοκρατορίας του Κωνσταντίνου,
   όταν μια ομάδα γελωτοποιών της αυλή είπαν στο Ρωμαίο αυτοκράτορα ότι θα μπορούσαν να κυβερνήσουν καλύτερα. 
  Διασκεδάζοντάς το, ο Κωνσταντίνος τους επέτρεψε σε έναν γελωτοποιό να κυβερνήσει το βασίλειο για μια ημέρα, 
  εκδίδοντας παράλληλα ένα διάταγμα το οποίο καλούσε όλους τους πολίτες να φέρονται παράλογα εκείνη την ημέρα. 
Το έθιμο καθιερώθηκε 
να εφαρμόζεται κάθε χρόνο.
Πρωταπριλιάτικα αστεία
  Εχουν ρίζες στους Κέλτες. Εθιμο κοινό σχεδόν για όλους τους λαούς του κόσμου, η Πρωταπριλιά έχει τις ρίζες της στους κέλτικους λαούς. 
  Οι πληθυσμοί αυτοί στις αρχές του Απρίλη ξεκινούσαν από τους τόπους τους για να ψαρέψουν στις βόρειες θάλασσες και συνήθιζαν έπειτα να «σκα-ρώνουν» ψέματα για τα μέρη που είδαν, τις περιπέτειες που έζησαν και τα ψάρια που έπιασαν. 
  Έτσι εξηγείται, σύμφωνα με ορισμένους, το γεγονός ότι οι Γάλλοι ονομάζουν την Πρωταπριλιά «απριλιάτικα ψάρια».
  Για άλλους οι πρωταπριλιάτικες φάρσες οφείλουν την ύπαρξή τους στη γιορτή της «Κοροϊδίας και του Ξεγελάσματος» της ρωμαϊκής θεάς Venus Aprilis, δηλαδή της Απριλίου Αφροδίτης, που έδινε το έναυσμα για απελευθέρωση του πνεύματος ταυτόχρονα με την οργιώδη απελευθέρωση της φύσης...
Η Πρωταπριλιά στην Ελλάδα
  Στην Ελλάδα διαφοροποιήθηκε το έθιμο και πήρε την γνωστή ελληνική χροιά . Η βασική ιδέα βέβαια παρέμεινε ίδια. 
 

  Λέμε αθώα ψέματα με σκοπό να ξεγελάσουμε το «θύμα» μας. Σε κάποιες περιοχές της πατρίδας μας, θεωρούν ότι όποιος καταφέρει να ξεγελάσει τον άλλο, θα έχει την τύχη με το μέρος του όλη την υπόλοιπη χρονιά. 
  Σε κάποιες άλλες πιστεύουν ότι ο «θύτης» θα έχει καλή σοδειά στις καλλιέργειες του.Όσο για το «θύμα», πιστεύεται ότι, σε αντίθεση με τον «θύτη», θα έχει γρουσουζιά τον υπόλοιπο χρόνο και πιθανότατα αν είναι παντρεμένος θα χήρεψει γρήγορα. 
  

  Στη Θράκη το βρόχινο νερό της Πρωταπριλιάς θεωρείται θεραπευτικό και γι’ αυτό το μαζεύουν σε μπουκάλι και πίνει απ’ αυτό ο άρρωστος.

  
  Στην Κομοτηνή, την παλιά Γκιουμουλτζίνα, λέγανε πως την πρωταπριλιά το είχαν σε καλό να γελούν, «για να γίνουν τα κουκούλια τους»,όταν, βέβαια, είχαν σηροτροφία (εκτροφή μεταξοσκωλήκων). 
   Στην Τζαντώ της Ανατολικής Θράκης, είχανε, λέει, σε καλό να γελάσουν τον άλλον, για να κάνουν τα δέντρα καρπό.
  Μα κείνος που ξεγελιόταν το είχε σε κακό όλο το χρόνο θα ήτανε γελασμένος, κι αν ήταν παντρεμένος, θα χήρευέ. 
  Στην Άνδρο, πάλι, λένε ψέματα την 1η του Μάρτη κι όχι την Πρωταπριλιά.
Εκθέματα 
   

  Μπορεί να υπάρχουν πολλά διαφορετικά μουσεία σ’ όλο τον κόσμο. Σίγουρα όμως ένα από τα πιο πρωτότυπα είναι το μουσείο φάρσας, το οποίο έχει ως έδρα του την Καλιφόρνια των Η.Π.Α. 
  Φιλοξενεί εκθέματα από διάσημες φάρσες, ενώ χωρίζεται σε επιμέρους ενότητες: 
  

  Την ιστορική πτέρυγα, όπου οι φάρσες παρουσιάζονται χρονολογικά από τον Μεσαίωνα μέχρι σήμερα, ειδική αίθουσα για τα πρωταπριλιάτικα ψέμματα και τις διαδικτυακές «απάτες».
  

  Στο μουσείο ή στην ιστοσελίδα του (www.museumo-fhoaxes.com) διατίθενται ακόμη και τεστ, με τα οποία μπορεί κανείς να ανακαλύψει πόσο αφελής ή εύπιστος είναι απέναντι στις φάρσες.
Τα καλύτερα πρωταπριλιάτικα ψέματα
Φάρσες, που ειπώθηκαν από τα Μ.Μ.Ε και προκάλεσαν εντύπωση, χαρά, αναστάτωση ακόμα και τρόμο στην κοινή γνώμη της εποχής.
  

  Διαμαρτυρίες, έκπληξη, αναστάτωση αλλά και πανικό έχουν προκαλέσει πολλές πρωταπριλιάτικες φάρσες που έχουν μεταδοθεί ή δημοσιευθεί σε τηλεοράσεις, ραδιόφωνα και εφημερίδες
  
  «Μια μηχανή που μετατρέπει το χώμα σε δημητριακά και το νερό σε κρασί με μόνο μία κίνηση. Το πρόβλημα της παγκόσμιας πείνας λύθηκε», ανακοινώνει πανηγυρικά η εφημερίδα «Graphic» της Νέας Υόρκης το 1878. 
  Έναν χρόνο μετά την ανακάλυψη του φωνογράφου από τον Τόμας Εντισον, ο εφευρέτης φέρεται, σύμφωνα με το άρθρο, να έχει κάνει και πάλι το θαύμα του!
 Την είδηση αναπαράγουν έντυπα σε ολόκληρη την Αμερική «ευλογώντας» τον  Έντισον για την πολύτιμη προσφορά του.  
 
   Η απογοήτευση αλλά και η ντροπή των συντηρητικών εφημερίδων που είχαν αφιερώσει εγκωμιαστικές στήλες στο γεγονός είναι μεγάλες, όταν διαπιστώνουν πως δεν επρόκειτο παρά για ένα πρωταπριλιάτικο ψέμα της «Graphic»...
  Από την ημέρα εκείνη μέχρι σήμερα πολύ νερό έχει κυλήσει στο αυλάκι της Πρωταπριλιάς
Τα 10 διασημότερα ψέματα 
σύμφωνα με το Μουσείο Φάρσας
1 Εκατοντάδες ακροατές τηλεφώνησαν στο BBC το 1975 ρωτώντας πώς μπορούν να φυτέψουν ένα μακαρονόδεντρο στον κήπο τους. Είχε προηγηθεί ρεπορτάζ που έδειχνε Ελβετούς αγρότες να φυτεύουν σπαγγέτι στο έδαφος, λέγοντας ότι η χρονιά ήταν ιδανική για πλούσια σοδειά λόγω του ήπιου χειμώνα.
Ο 79χρονος Ρίτσαρντ Νίξον, υποψήφιος πρόεδρος της Αμερικής εν έτει 1992! Με τη φάρσα αυτή τίμησε την Πρωταπριλιά εκείνης της χρονιάς αμερικανικό ραδιοφωνικό πρόγραμμα. Το τηλεφωνικό κέντρο του σταθμού κατακλύστηκε από οργισμένους ακροατές, οι οποίοι είχαν ακούσει τον Νίξον να εγκαινιάζει την εκστρατεία του με το σύνθημα:
   «Δεν έκανα κανένα λάθος και δεν πρόκειται να ξανακάνω». Χρειάστηκαν σαράντα πέντε λεπτά για να μάθουν ότι επρόκειτο απλώς για ένα αστείο και ότι η φωνή ανήκε στον μίμο Rich Little...
3 Το 1932 πολλοί ήταν εκείνοι που πίστεψαν ότι ο άνθρωπος μπορεί να πετάξει με ένα ζευγάρι πέδιλα του σκι, αφού οι «Νιου Γιορκ Τάιμς» δημοσίευσαν και σχετικές φωτογραφίες.
Το 1994 αρκετοί έσπευσαν να συμμορφωθούν με υποτιθέμενη οδηγία που προέβλεπε πως θα συλλαμβανόταν οποιοσδήποτε σέρφαρε στο Διαδίκτυο... μεθυσμένος. 
5 Το 1979 κάποιοι θεώρησαν αληθές το ότι η βρετανική κυβέρνηση αποφάσισε να εξαλείψει την 5η και τη 12η Απριλίου από το ημερολόγιο, για να συγχρονίσει την ώρα της με τον υπόλοιπο κόσμο.
6 Σοβαρές διαμαρτυρίες προκάλεσε η πρωταπριλιάτικη φάρσα του φυσικού Marc Boslough, ο οποίος το 1998 δημοσίευσε σε επιστημονικό περιοδικό την πρόθεση της Αλαμπάμα να αλλάξει με νομοθεσία την τιμή της μαθηματικής σταθεράς «π» από 3.14159 σε 3.0, ακολουθώντας... τους συμβολισμούς της Βίβλου.
7 Το 1962 η έγχρωμη τηλεόραση αποτελούσε «όνειρο θερινής νυκτός» για τη Σουηδία. Το μεσημέρι της 1ης Απριλίου το δελτίο ειδήσεων ξεκινά και στην οθόνη εμφανίζεται ο τεχνικός του καναλιού, Kjell Stensson. 
  Ενημερώνει το κοινό, που παρακολουθεί καθηλωμένο στους δέκτες του, πως χάρη στην ανάπτυξη της τεχνολογίας μπορεί πλέον να απολαμβάνει τα αγαπημένα του προγράμματα λουσμένα με τα πιο ζωηρά χρώματα. 
 «Το μόνο που χρειάζεται να κάνετε είναι να τοποθετήσετε μια νάιλον κάλτσα στην οθόνη της τηλεόρασής σας», λέει ο Stensson, σπεύδοντας, μάλιστα, να αναπαραστήσει το εγχείρημα σε απευθείας μετάδοση.  
  Οι εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι που το δοκίμασαν μάλλον ήταν αρκετά δύσπιστοι, όταν την... 1η Απριλίου του 1970 πουλήθηκε για πρώτη φορά στη Σουηδία έγχρωμη τηλεόραση...
8 Το 1980 το βρετανικό δίκτυο BBC ανακοίνωσε πως το ιστορικό ρολόι Big Ben θα λειτουργούσε πλέον με ψηφιακό μηχανισμό, για να δείχνει με ακρίβεια την ώρα. 
  Όταν αναφέρθηκε ότι οι δείκτες του ρολογιού θα πωλούνταν στους τέσσερις πρώτους ακροατές που θα επικοινωνούσαν με τον σταθμό, οι προσφορές «έσπασαν τα ταμεία»...
9 Μία από τις διασημότερες πρωταπριλιάτικες φάρσες ήταν αυτή του Ινστιτούτου Franklin, το οποίο εν έτει 1940 ανακοίνωσε ότι το τέλος του κόσμου θα ερχόταν την επόμενη μέρα.
   Τρομερή αναστάτωση και πανικός προκλήθηκαν στους πολίτες και στις δημόσιες υπηρεσίες, ενώ ο υπάλληλος του Ινστιτούτου που είχε τη φαεινή ιδέα του αστείου... απολύθηκε.
10 Το 1995 το ελληνικό υπουργείο Πολιτισμού ανακοίνωσε ότι βρέθηκε ο τάφος του Σωκράτη και μέσα σε αυτόν αμφορέας με ίχνη κώνειου. Η είδηση έκανε τον γύρο του κόσμου, ενώ η αλήθεια αποκαταστάθηκε λίγες ώρες αργότερα...
Εθνος / Κατερίνα Ρόβα
Tvxs
Κάτι παρόμοιο στο blog :
Αποκριές: Τον παλιό εκείνο τον καιρό

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.