Τετάρτη, 23 Ιανουαρίου 2013

"Η Γειτονιά μας" : Μια αξέχαστη γειτονιά των παιδικών μας χρόνων !

Η ΓΕΙΤΟΝΙΑ ΜΑΣ
Έτος: 1972 
Τηλεοπτική Σειρά 
550 επεισόδια( Κύκλοι επεισοδίων: 6) (Ημέρα προβολής: Δευτέρα & Πέμπτη) 
Διάρκεια επεισοδίου: 30' 

Ημερομηνία προβολής πρώτου επεισοδίου: Πέμπτη 24 Φεβρουαρίου 1972 
Ημερομηνία προβολής τελευταίου επεισοδίου: Πέμπτη 20 Οκτωβρίου 1977 

Είδος: Κοινωνική 
Κανάλι: ΥΕΝΕΔ 
Εταιρία παραγωγής: Αστήρ TV 

Σκηνοθεσία: Πέτρος Λεωκράτης , Μεγακλής Βιντιάδης(τηλεσκηνοθεσία) 
Σενάριο: Κώστας Πρετεντέρης 

Μουσική σύνθεση: Άγγελος Σέμπος 
Σκηνικά: Μανώλης Μαριδάκις 
Παραγωγός: Νίκος Νικολαρέας 

Ηθοποιοί: Μάκης Δεμίρης [Μάκης Κατσαούνης(καφετζής)(1972-1976)], Σάσα Καστούρα [Σάσα (κομμώτρια) (1972-1976)], Κώστας Καφάσης [Λευτέρης Κατσαούνης, αδερφός Μάκη (ψευδώνυμο: Ιωνάθαν) (σερβιτόρος, μετέπειτα τραγουδιστής) (1972-1976)]
  Μαίρη Χαλκιά [Ρέα Κατσιφάρα (1972-1976)], Μπάμπης Ανθόπουλος [Φανούρης (ψιλικατζής)], Δήμητρα Ζέζα [Ειρήνη Κατσαούνη, αδερφή Μάκη (γεροντοκόρη) ερωτευμένη με τον καπετάν Γιασό]
Μαρία Φωκά [αρχόντισσα Δελακοβία (ξεπεσμένη αριστοκράτισσα)], Γιάννης Αργύρης [καπετάνιος Δελακοβίας],
   Γιάννης Βογιατζής (I) [Αντωνάκης Σκερδεμπές (καφετζής) (1975-1977)], Μαίρη Μεταξά [Θεοδώρα, πεθερά Αντωνάκη (1975-1977)], Σούλη Σαμπάχ [σύζυγος Αντωνάκη (1975-1977)], Νέλλη Γκίνη [Μαρίνα (τραγουδίστρια)]
  Ανδρέας Φιλιππίδης [Κασσανδρής], Βάσος Αδριανός [εγγονός της Δελακοβία (1972-1974)], Κική Διόγου [Θάλεια (μοδίστρα)], Χρήστος Ζορμπάς [Βαγγέλης (Λέγγος) (καφετζής)], Κώστας Πανουργιάς [Λέπουρας], Νίτσα Μαρούδα, Τόνια Καζιάνη [Χριστίνα]
  Γιώργος Ζαχαριάδης [Νάσος Περκεμές (τραγουδιστής) (1975-19770)], Βασίλης Μαλούχος [Αργύρης, αδερφός Νάσου (1975-1977)], Νίκος Μπακογιάννης [Κούλης (1975-1977)]Άννα Κυριακού, Τίμος Περλέγκας, Πέτρος Πανταζής [Καπετάν Γιασός], Κούλα Αγαγιώτου, Τζένη Ζαχαροπούλου [Γεωργία (1975-1977)], Νίκος Απέργης, Γιώργος Βασιλείου (I),
   Γιώργος Βουτσίνος [Φαίδων (1975-19770)], Κώστας Δίγκας, Μαρία Δημητριάδου, Θόδωρος Δημήτριεφ, Χρήστος Δοξαράς, Αλέκος Ζαρταλούδης, Πάνος Κορκοτάς, Πάρις Λαμπράκος, Δήμητρα Νομικού, Γιάννης Λιακάκος, Στέλιος Λιονάκης, Δημήτρης Μπισλάνης, Καίτη Τριανταφύλλου [Θανάσης]
  Λευτέρης Ελευθεριάδης, Τέλης Ζώτος, Χρήστος Κωνσταντόπουλος, Τάκης Σαγιώρ, Μαίρη Φαρμάκη, Μάνος Βενιέρης, Νόρα Βαλσάμη, Έλια Καλλιγεράκη, 
Γιώργος Ζαϊφίδης, Ελένη Κισκύρα, Κώστας Φλωράτος, Ανθή Καριοφύλλη [Χαρίκλεια], Γιάννης Σμυρναίος, Καίτη Τριανταφύλλου, Χρήστος Βαλαβανίδης
Σχόλια/Πλοκή: 
Οι καθημερινές ιστορίες μιας ομάδας ανθρώπων που συμβιώνουν σε μια από τις τελευταίες γειτονιές της Αθήνας. 
    Με φόντο μία γειτονιά της Αθήνας και ατού την πένα του μεγάλου Κώστα Πρετεντέρη, η σαπουνόπερα «Η Γειτονιά Μας» έφτασε τους δείκτες τηλεθέασης στα ύψη, αποδεικνύοντας πως οι ηθογραφίες αγγίζουν την ψυχή του Ελληνα τηλεθεατή στο μέγιστο δυνατό βαθμό.    
  Ανάμεσα στους πολλούς τύπους και χαρακτήρες ξεχωριστή επιτυχία σημείωσαν: 
   ο καφετζής Μάκης που αποτελούσε τον κεντρικό χαρακτήρα και συνδετικό κρίκο των παράλληλων ιστοριών και η κομμώτρια γυναίκα του Σάσα. Η χαζούλα Ρέα και ο αγαπημένος της Ιωνάθαν "ψώνιο" με το τραγούδι, που ελπίζει πως μια μέρα θα γίνει μεγάλη βεντέτα. Και τέλος ο ψιλικατζής Φανούρης και η αρχόντισσα Δελακοβία με τον καπετάνιο γιό της που ήταν ιδιοκτήτρια των ακινήτων της γειτονιάς. 
  Το Δεκέμβριο του 1975 έγινε ένα γερό λίφτινγκ στη σειρά με την αποχώρηση πολλών παλιών τύπων και τη προσθήκη νέων, δημοφιλέστεροι των οποίων απεδείχθησαν ο Κούλης (Νίκος Μπακογιάννης) και ο Αντωνάκης (Γιάννης Βογιατζής.
   Προς το τέλος της σειράς, η γειτονιά έπαψε να υπάρχει, καθώς τη θέση της αυλής πήρε μια πολυκατοικία, αντικατοπτρίζοντας την πραγματικότητα εκείνων των χρόνων. Όλα εκσυγχρονίστηκαν: το καφενείο έγινε καφετέρια και το περίπτερο έγινε super-market. 
  Στο τελευταίο επεισόδιο της σειράς, το κεντρικό σπίτι που στεγαζόταν το καφενείο δόθηκε αντιπαροχή, ο Μάκης μετακόμισε σε άλλη γειτονιά, ο Νάσος Περκεμές (Γιώργος Ζαχαριάδης)γίνεται τραγουδιστής και όλα τελειώνουν μ΄ένα γλέντι στο κέντρο που τραγουδά, όπου συγκεντρώνονται όλοι οι ήρωες της σειράς. 
  Υπήρξαν και πολλοί άλλοι χαρακτήρες που απέδειξαν πως η καθημερινότητα μπορεί να είναι πολύ πιο αποτελεσματική πηγή έμπνευσης για ένα ελληνικό σίριαλ από τις πολύπλοκες και μπερδεμένες πλοκές.
  Ήταν μια κοινωνική ηθογραφία με νατουραλιστικό ύφος που αποτέλεσε πρότυπο μίμησης για το στήσιμο πολλών άλλων σειρών. Είναι η δημοφιλέστερη ίσως σειρά της ελληνικής τηλεόρασης .
"Ο Δρόμος"
  Σχεδόν με τη λήξη της «Γειτονιάς», η ΥΕΝΕΔ κατάφερε να κάνει ένα εντυπωσιακό follow-up με μία σχεδόν πανομοιότυπης δομής σαπουνόπερα, το «Δρόμο», που έκανε 262 ημίωρα επεισόδια από το 1977 έως το 1980. 
  Ο Πρετεντέρης έγραφε και εδώ το σενάριο μέχρι το 1978 που πέθανε, ενώ οι σεναριογράφοι που ανέλαβαν να τον διαδεχθούν δεν διέθεταν το «μαγικό» άγγιγμά του, με συνέπεια η σειρά να μην κρατήσει για πολλά ακόμη χρόνια. 
  Ατού η συμμετοχή των μεγάλων μας ηθοποιών Νίκου Ρίζου και Μάρθας Καραγιάννη στο καστ.
TRIVIA
***: Προπομποί της "Γειτονιάς" ήταν οι τηλεοπτικές παραγωγές "Παιχνιδίσματα" και "Πυροτεχνήματα", οι οποίες αποτελούνταν σε μεγάλο βαθμό από το ίδιο καστ. 

***Από την "Γειτονιά" πέρασαν πάρα πολλοί ηθοποιοί, στο σύνολο 423.
***Το δημοφιλέστερο τηλεοπτικό πρόγραμμα της σεζόν 1974-1975 και από τα δημοφιλέστερα τηλεοπτικά προγράμματα των σεζόν 1971-19721972-19731973-1974 και 1975-1976.
***Η σειρά ήταν ασπρόμαυρη.
***Η μουσική των τίτλων της σειράς ήταν το ορχηστρικό θέμα "Χέρι-χέρι με τη νύχτα" του Άγγελου Σέμπου του 1969.
***Η σειρά δεν προβλήθηκε ποτέ σε επανάληψη από την ΕΡΤ.
***Η σειρά προβλήθηκε το 1973(?) στην Κύπρο από το ΡΙΚ.
***Η σειρά ΔΕΝ σώζεται στο αρχείο της ΕΡΤ.
***Ενώ προβαλλόταν η Γειτονιά μας, ο Κώστας Καφάσης τραγούδησε ένα τραγούδι που ταυτίστηκε μαζί του, το "Γέλα, κυρία μου", του Κώστα Ψυχογιού. Έκτοτε τραγούδησε αρκετά λαϊκά... "καψούρικα" τραγούδια. 
***Αρκετοί από τους πρωταγωνιστές της σειράς (Γιάννης Βογιατζής, Σάσα Καστούρα, Κώστας Καφάσης, Μαίρη Χαλκιά, Σούλη Σαμπάχ και Νέλλη Γκίνη), ο τηλεσκηνοθέτης Μεγακλής Βιντιάδης και ο κάμεραμαν Κώστας (?) Φατούρος εμφανίστηκαν σε αφιέρωμα για την σειρά στην εκπομπή "Μηχανή του χρόνου (2000)" με την Σεμίνα Διγενή τον Ιανουάριο του 2001. 
  Στην ίδια εκπομπή, εμφανίστηκαν σε μαγνητοσκοπημένες συνεντεύξεις και οι: Κική Διόγου, Χρήστος Ζορμπάς, Γιώργος Ζαχαριάδης, Πάρις Λαμπράκος και Δήμητρα Νομικού.
   Σύμφωνα με τον Γιάννη Βογιατζή στην εκπομπή "Μηχανή του χρόνου (2000)" τον Ιανουάριο του 2001, το σενάριο της "Γειτονιάς" είχε γραφτεί αρχικά από τον Κώστα Πρετεντέρη για τον κινηματογράφο. 
  Καθώς όμως το 1972 ο Ελληνικός κινηματογράφος είχε ξεκινήσει να βρίσκεται σε περίοδο εμπορικής κάμψης, ενώ αντίθετα η τηλεόραση ήταν το νέο ανερχόμενο μέσο, αποφασίστηκε "Η γειτονιά μας" να γυριστεί σαν τηλεοπτική σειρά. 
   Αρχική μάλιστα επιλογή του Κώστα Πρετεντέρη για τον πρωταγωνιστικό ρόλο ήταν ο Γιάννης Βογιατζής, ο οποίος, καθώς ήταν δεσμευμένος με κινηματογραφικό συμβόλαιο, δεν μπορούσε να συμμετάσχει, με αποτέλεσμα ο σεναριογράφος να προτείνει τον πρωταγωνιστικό ρόλο στον Μάκη Δεμίρη. 
  Στη συνέχεια, ο Κώστας Πρετεντέρης πρότεινε στον Γιάννη Βογιατζή να προσθέσει στη σειρά τον γνωστό ρόλο του "χαζούλη" Μικέ που ερμήνευε με επιτυχία ο Γιάννης Βογιατζής. Ο Γιάννης Βογιατζής αρνήθηκε να ερμηνεύσει πάλι τον Μικέ, αλλά υπέδειξε στον σεναριογράφο την Μαίρη Χαλκιά για να υποδυθεί ένα θηλυκό "Μικέ" και έτσι γεννήθηκε ο χαρακτήρας της Ρέας Κατσιφάρα (σημείωση: κατσιφάρα σημαίνει νεφέλωμα, ομίχλη και συμβολίζει το μυαλό της ηρωίδας). Ο Γιάννης Βογιατζής προστέθηκε τελικά στο καστ της "Γειτονιάς" τρία χρόνια αργότερα, το 1975.
  Σύμφωνα με τον Κώστα Καφάση στην ίδια εκπομπή, ο ρόλος του Ιωνάθαν είχε αρχικά γραφτεί για τον Σωτήρη Τζεβελέκο, ο οποίος δεν μπόρεσε να συμμετάσχει στη σειρά λόγω απουσίας του από την Αθήνα, με αποτέλεσμα τελικά να πάρει ο ίδιος τον ρόλο.
Τον Δεκέμβριο του 1975 έγιναν πολλές αλλαγές στο καστ της σειράς, με την αποχώρηση πολλών παλαιών ηρώων και την προσθήκη νέων. 
  Σύμφωνα με τον Κώστα Καφάση στην εκπομπή "Το σήριαλ των σήριαλ" το 1991, ο βασικός λόγος για την αποχώρηση των παλαιών ηρώων (αναφερόμενος στον Μάκη Δεμίρη, στην Σάσα Καστούρα, στην Μαίρη Χαλκιά και στον ίδιο) ήταν ότι το αρχικό (και βασικό) καστ της σειράς πληρωνόταν με τους χαμηλούς μισθούς που πληρωνόταν και όταν ξεκίνησε η σειρά και παρά την τεράστια επιτυχία της "Γειτονιάς" και τις πολλές ώρες των γυρισμάτων, οι ηθοποιοί αυτοί εξακολουθούσαν να αμείβονται λίγο. 
   Παράλληλα, ορισμένοι γνωστοί ηθοποιοί που έκαναν κάποιο πέρασμα (guest) από τη σειρά, αμείβονταν με νέους, ευνοϊκότερους όρους από ότι το παλιό καστ.  Από την άλλη μεριά, σύμφωνα με την Σάσα Καστούρα στην ίδια εκπομπή, το βασικό καστ δεν τολμούσε ούτε να διαμαρτυρηθεί, ούτε να ζητήσει μεγαλύτερες αμοιβές, 
  καθότι τους ήταν γνωστή η ευκολία με την οποία θα αντικαθίστανταν ή οι χαρακτήρες τους στη σειρά θα πέθαιναν, πράγμα το οποίο συνέβαινε είτε με την ξαφνική εκδήλωση μιας θανατηφόρας ασθένειας, είτε διότι "τους πάτησε το τρίκυκλο".
  Οι ίδιες συνέπειες επιβάλλονταν και για την παρουσία των ηθοποιών σε κάποια άλλη σειρά, καθότι ήταν δεσμευμένοι στην "Γειτονιά" με συμβόλαιο αποκλειστικής συνεργασίας.
Μια άποψη
      Κοινωνική ηθογραφία ή σαπουνόπερα α λα γκρεκ με στοιχεία ριάλιτι, όπως κι αν χαρακτηριστεί, η σειρά «Η γειτονιά μας» υπήρξε η πλέον χαρακτηριστική υβριδική παραγωγή της εγχώριας τηλεοπτικής βιομηχανίας.
  Ωστόσο, θύμα και αυτή μιας «προτεσταντικής» μανίας «κάθαρσης» της τηλεοπτικής μνήμης, που στέρησε και την τηλεόραση και τον τόπο από πολύτιμα στοιχεία για την εξέλιξη της εγχώριας κουλτούρας και αισθητικής, σβήστηκε ολόκληρη από τις παλιές κασέτες και δεν απέμειναν παρά μερικά μόνο ασπρόμαυρα πλάνα.
     Με την υπογραφή στο σενάριο του μαέστρου στην αποτύπωση της λαϊκής καθημερινότητας Κώστα Πρετεντέρη, η σειρά εξελίχθηκε σε μια τοιχογραφία αθηναϊκής γειτονιάς με τους χαρακτηριστικούς τύπους της, τους καημούς και τους έρωτες των ανθρώπων της, με τα όνειρά τους, που συνέθεταν εντέλει και την εικόνα μιας κοινωνίας η οποία άλλαζε αργά, διατηρώντας ακόμη τους παραδοσιακούς κοινωνικούς διαχωρισμούς της, στο μεταίχμιο της οικονομικής ανάπτυξης που θα ερχόταν αργότερα με την αντιπαροχή.
Στο φινάλε άλλωστε της σειράς (20 Οκτωβρίου 1977) διαλύεται η γειτονιά, καθώς η μεγάλη οικογένεια των Δελακοβία (εκπρόσωπός της η αρχόντισσα Δελακοβία, που την έπαιζε η Μαρία Φωκά) δίνει το αρχοντικό της για αντιπαροχή.
  Το ίδιο το σκηνικό της «Γειτονιάς» παραπέμπει στον «Καραγκιόζη», καθώς από τη μια βρισκόταν το καφενείο του Μάκη (η «παράγκα» των φτωχών) και από την άλλη το αρχοντικό των Δελακοβία (το «παλάτι» του σουλτάνου). Έτσι υπήρχε απευθείας αναφορά στη νοοτροπία «φτώχειας-πονηριάς», που διαμόρφωσαν την εγχώρια λαϊκή ταξική συνείδηση.
  Αν και οι εκπρόσωποι του πλούτου, η οικογένεια των Δελακοβία, είναι πλέον ξεπεσμένοι - όπως πολλοί εκ της παλαιάς αριστοκρατίας που δεν κατάφερε να συντονιστεί με τις αλλαγές της οικονομίας και δη του χουντικού καθεστώτος -, διατηρούν τη μεγάλη ιδιοκτησία τους καθώς τους ανήκουν σπίτια και καταστήματα της γειτονιάς. Αυτά θα εκμεταλλευθούν καθώς δεν θα διστάσουν να τα δώσουν για αντιπαροχή. Είναι πλέον το τέλος της σειράς, στα 1977, όταν αλλάζει και πάλι ο τόπος και για την ακρίβεια η πόλη των Αθηνών, ζώντας ένα ακόμη κύμα αντιπαροχής, αυτό που θα αφανίσει οριστικά τις αθηναϊκές γειτονιές.
    Πάντως η σειρά του Πρετεντέρη, τηρουμένων των αναλογιών, ήταν για την ελληνική τηλεόραση ό,τι το καραγάτσειο έργο για την ελληνική λογοτεχνία, το ειλικρινές αποτύπωμα μιας κοινωνίας που άλλαζε, ένα σημαντικό μέρος της «πρώτης ύλης» από την οποία ζυμώθηκε η πολύ τηλεοπτική Ελλάδα.
   Οι χαρακτήρες της «Γειτονιάς» αποθεώθηκαν και οι ηθοποιοί έγιναν οι πρώτοι σταρ της εποχής, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έφτασαν ποτέ τα κασέ των σημερινών ή ακόμη και τον τρόπο ζωής. Ο Μάκης Δεμίρης ήταν ο καφετζής Μάκης Κατσαούνης και η Σάσα Καστούρα ήταν η κομμώτρια και αγαπημένη του, με την οποία στην πορεία παντρεύονται.
   Χαρακτηριστικός ήταν ο ρόλος του ψιλικατζή Φανούρη (Μπάμπης Ανθόπουλος), όπως και της Ρέας (Μαίρη Χαλκιά), ένα είδος θηλυκού Μικέ, του χαζούλη χαρακτήρα που έκανε επιτυχία στον κινηματογράφο ο Γιάννης Βογιατζής (του είχε προταθεί να παίξει στη σειρά και αρνήθηκε, συστήνοντας ο ίδιος τη Χαλκιά).
   Αλλά η «καλτ» φιγούρα της σειράς ήταν ο Ιωνάθαν του Κώστα Καφάση, ένα γκαρσόνι με καημό να γίνει φίρμα της πίστας. Ο δικός του χαρακτήρας συμπύκνωσε τα χαρακτηριστικά της Ελλάδας που ανέτειλε με συστατικά την αφέλεια και το όνειρο του γρήγορου σουξέ.
«Γέλα κυρία μου, γέλα καλή μου»
«Η γειτονιά μας» ήταν και ένα είδος προάγγελου της τηλεόρασης που θα ερχόταν πολλά χρόνια αργότερα, των τάλεντ σόου, καθώς ο Κώστας Καφάσης (φωτογραφία) έζησε στην πραγματικότητα το όνειρο του γκαρσονιού Ιωνάθαν που υποδυόταν, δηλαδή πέρασε από τη μυθοπλασία της τηλεόρασης στην πραγματικότητα της αθηναϊκής νυχτερινής πίστας και έγινε επ' ολίγον αοιδός. Ο ίδιος ο Κώστας Πρετεντέρης υπέγραψε το μεγάλο σουξέ του «Γέλα κυρία μου, γέλα καλή μου», που διατηρείται στη μνήμη του φιλοθεάμονος ως τηλεοπτικό ευτράπελο.
Πόπη Διαμαντάκου/ Τα Νέα
Eρευνητής της Βέροιας 
retroDB
Κάτι παρόμοιο στο blog :

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.